Sau 10 ngày hồi sức tích cực chuyên sâu tại Bệnh viện Trung ương Huế, bé gái sơ sinh đến từ phường Thuận An (TP. Huế) đã ngoạn mục vượt qua cửa tử, tự thở êm và bú sữa mẹ hoàn toàn, dù trước đó rơi vào tình trạng suy hô hấp nguy kịch do đẻ rớt tại nhà, hít phân su, tăng áp phổi nặng và tổn thương đa cơ quan.
Bệnh nhi chào đời khi thai được 39 tuần 6 ngày, nặng 3 kg, trong một ca đẻ rớt tại nhà với nước ối xanh đậm. Ngay sau sinh, trẻ tím tái toàn thân, da, móng và dây rốn tẩm nhuộm phân su. Sau khi được nhân viên y tế tuyến cơ sở xử trí ban đầu và Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế đặt nội khí quản hỗ trợ hô hấp, tình trạng suy hô hấp tiếp tục diễn tiến nặng. Trẻ được chuyển khẩn cấp đến Khoa Hồi sức tích cực Nhi Sơ sinh, Trung tâm Nhi – Bệnh viện Trung ương Huế.
Thời điểm tiếp nhận, dịch phân su vẫn trào qua ống nội khí quản, trẻ suy hô hấp nghiêm trọng, phổi tổn thương lan tỏa. Trong 24–48 giờ đầu đời, bệnh diễn tiến nhanh với tình trạng toan hô hấp mất bù, không đáp ứng với chế độ thở máy thông thường. Đặc biệt, các cơn tăng áp động mạch phổi kịch phát khiến độ bão hòa oxy máu (SpO2) có lúc giảm sâu xuống chỉ còn 27%, kèm theo nhịp tim giảm và tụt huyết áp nặng, huyết áp trung bình chỉ còn 20–23 mmHg. Bệnh nhi đồng thời xuất hiện nhiễm trùng huyết sơ sinh, rối loạn đông máu và tổn thương thận cấp với tình trạng vô niệu kéo dài nhiều giờ, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Trước diễn biến đặc biệt nguy kịch, ê-kíp Khoa Hồi sức tích cực Nhi Sơ sinh khẩn trương triển khai đồng bộ các biện pháp hồi sức chuyên sâu. Trẻ được chuyển sang thở máy rung tần số cao (HFO) nhằm bảo vệ phổi, tối ưu hóa trao đổi khí, kết hợp bơm surfactant ngoại sinh hai lần qua nội khí quản để hỗ trợ phục hồi chức năng phế nang bị tổn thương do phân su. Đồng thời, các bác sĩ phối hợp ba loại thuốc trợ tim, vận mạch liều cao cùng thuốc giãn mạch phổi và an thần sâu để kiểm soát các cơn tăng áp phổi kịch phát, duy trì huyết áp và tưới máu cơ quan.
Song song với hỗ trợ hô hấp và tuần hoàn, bệnh nhi được điều trị bằng kháng sinh phổ rộng để kiểm soát nhiễm trùng, truyền chế phẩm máu điều chỉnh rối loạn đông máu và theo dõi chặt chẽ lượng dịch vào – ra nhằm bảo vệ chức năng thận. Với sự theo dõi liên tục 24/24 giờ cùng những điều chỉnh điều trị kịp thời, tình trạng trẻ từng bước cải thiện, huyết động dần ổn định, chức năng thận hồi phục và nhu cầu oxy giảm dần.
Sau 7 ngày điều trị, trẻ ngừng thuốc giãn mạch phổi, chuyển từ thở máy tần số cao (HFO) sang thở máy thông thường. Đến ngày thứ 8, bệnh nhi ngừng hoàn toàn các thuốc trợ tim và vận mạch; ngày thứ 9 được rút ống nội khí quản thành công, chuyển sang hỗ trợ hô hấp không xâm nhập. Sang ngày thứ 10, trẻ cai hoàn toàn máy thở, chỉ cần hỗ trợ oxy nhẹ qua ngạnh mũi.
Đến ngày thứ 12, bé tỉnh táo, da môi hồng hào, tự thở êm, các chỉ số chức năng thận và tuần hoàn ổn định, ăn tiêu hoàn toàn bằng sữa mẹ. Sự hồi phục của bệnh nhi sau những ngày điều trị căng thẳng mang lại niềm vui lớn cho gia đình và đội ngũ y bác sĩ.
Theo các bác sĩ, hội chứng hít phân su (MAS) là một cấp cứu sơ sinh đặc biệt nguy hiểm, xảy ra khi trẻ hít phải nước ối có lẫn phân su vào đường thở trước hoặc ngay trong lúc sinh. Phân su có thể gây tắc nghẽn đường dẫn khí, bất hoạt chất hoạt diện bề mặt phổi (surfactant), dẫn đến viêm phổi nặng và các biến chứng như tăng áp động mạch phổi tồn tại, suy tuần hoàn và suy đa cơ quan.
Đặc biệt, những trường hợp đẻ rớt tại nhà không được nhân viên y tế hỗ trợ kịp thời làm gia tăng nguy cơ ngạt sau sinh, hạ thân nhiệt, hít phân su nặng và nhiễm trùng sơ sinh. Các bác sĩ khuyến cáo sản phụ cần khám thai định kỳ đầy đủ, đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu chuyển dạ để được theo dõi, bảo đảm cuộc sinh an toàn cho cả mẹ và bé.
Thành công trong điều trị ca bệnh một lần nữa khẳng định năng lực chuyên môn, khả năng làm chủ các kỹ thuật hồi sức sơ sinh chuyên sâu của Trung tâm Nhi – Bệnh viện Trung ương Huế, cùng sự tận tâm của đội ngũ y bác sĩ trong công tác cấp cứu, điều trị và chăm sóc trẻ sơ sinh nguy kịch.
